محمد على مجاهدى

132

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

كليم كاشانى ، طالب آملى ، ظهورى ترشيزى و حزين لاهيجى نام برد . اين سبك پس از حضور شبه قاره هند و اقبال بىسابقه شاعران آن سامان از اين شيوه بيانى و نيز كوچ دهها تن از شاعران نامدارى كه در اين سبك طبع‌آزمايى مىكردند به هند ، به سبك هندى نيز موسوم شد ، هر چند خاستگاه آن اصفهان بوده و بالندگى اين سبك بيشتر مرهون تلاش بىامان غزلسرايان نام‌آشناى ايرانى است . دامنه تاثير آثار عاشورايى بابافغانى داراى قصايد بلند و شيواى آيينى است كه در ستايش امير مؤمنان ، امام حسين ، امام حسن ، امام رضا و ساير ائمّه معصومين ( عليهم السلام ) سروده است . اين قصايد آيينى به خاطر شيوه بيانى نو و بيان ساده و صميمى و غناى محتوايى در شمار بهترين منظومه‌هاى آيينى در زبان فارسى به شمار مىروند . بابافغانى در تركيب ماتمى و مناقبى 6 بندى خود در چهار بند اول آن به مرثيت سالار شهيدان و واگويى فضايل وجودى آن حضرت مىپردازد و در بند پنجم به منقبت حضرت ولى عصر روى مىآورد و در بند پايانى از ائمّه اثنى عشر ( عليهم السلام ) نام مىبرد و به ساحت آنان عرض ارادت مىكند . هرچند آثار عاشورايى بابافغانى از نظر كمى معدود و تأثيرات چندانى را به همراه نداشته ولى اشعار آيينى او مسلّما راهگشاى شعراى همزمان او بوده و در سخنوران پس از او نيز بى تأثير نبوده است . برگزيده آثار عاشورايى پيش از آن‌كه تركيب‌بند بابافغانى شيرازى را در مرثيت و منقبت حضرت سيد الشّهداء و ساير امامان معصوم نقل كنيم ، براى آشنايى بيشتر شيفتگان ادب شيعى با آثار آيينى اين غزلپرداز تواناى زبان فارسى در سده نهم و دهم ابيات برگزيده‌اى از قصيده مناقبى او را در ستايش و مرثيت امام حسن و امام حسين ( عليهما السلام ) مرور مىكنيم : تا به آيينه دل طوطى جان در سخن است * همدم جان و دلم ذكر حسين و حسن است آن دو خورشيد جهانتاب كه از روى شرف * نور هريك سبب روشنى جان و تن است